KENNISPLATFORM VOOR LABORATORIA

REDACTIONEEL

EDITIE 36, SEPTEMBER 2018

Vliegende start AmSpec met kant-en-klare GC-applicaties

Sinds dit voorjaar is in de Rotterdamse haven met AmSpec een nieuwe speler actief op het gebied van controle van scheepsladingen in de olie & petrochemie. Naast het onlangs geopende laboratorium in Rozenburg, dat als Rotterdam Technical Center ook als kenniscentrum voor de andere Europese vestigingen fungeert, zijn labs voorzien in Amsterdam en Antwerpen. Laboratoriummanager Julian van Berkum vertelt over de hectische eerste maanden.

Het petrochemisch lab van AmSpec ademt licht en ruimte. In het midden zijn de twee GC-straten te zien die een barrière vormen tussen het stukje chemie helemaal aan de bovenkant van de foto en het –niet zichtbare– gedeelte voor de analyse van ruwe olie en de minerale oliën.

De taart is groot genoeg voor nog een speler. Dat zal de uitkomst geweest zijn van de marktanalyse die het Amerikaanse AmSpec heeft uitgevoerd omtrent de mogelijkheden om ook in de Noordzeehavens vaste grond onder de voet te krijgen voor hun inspectie- en analysediensten van scheepsladingen, in eerste instantie voor de petrochemische markt. Het bedrijf, dat wereldwijd al meer dan dertig jaar actief is in met name de olie & petrochemie en de agrimarkt, had tot nu toe in Europa alleen vestigingen in Italië en Oost-Europa. Daar is nu een vestiging in Nederland bijgekomen, terwijl de opening van een nieuw lab in Spanje op stapel staat. Waar menig inspectie- en testbedrijf de strategie heeft om eerst vanuit een beperkt basispakket de business op te bouwen en geleidelijk uit te breiden naar gelang de vraag en het commerciële succes, zet AmSpec in Rozenburg direct een groot laboratorium neer dat alles kan faciliteren wat in de betreffende markt kan worden geanalyseerd. En doet dat ook nog eens heel snel, zo blijkt uit de korte ontstaansgeschiedenis van het lab in Rozenburg. “We hebben een snelle start kunnen maken door de overname van PetroDesk. De vestiging in Spijkenisse was echter veel te klein voor onze ambitieuze plannen. In Rozenburg vonden we wel een geschikt pand met voldoende ruimte, dat echter volledig moest worden gestript. In september 2017 zijn de eerste contouren voor de inrichting van het lab uitgetekend, waarop een maand later de verbouwing begon en we vanaf april 2018 de eerste analyses konden draaien”, somt laboratoriummanager Julian van Berkum de mijlpalen op.

 

Ontzorging

Een belangrijke mijlpaal wat betreft Julian zelf is dat hij vanaf maart dit jaar bij AmSpec werkzaam is. “Ik heb dus in mijn hoedanigheid als laboratoriummanager en kennisaanspreekpunt voor laboratoriumzaken een groot deel van de voorbereidingen gemist, maar dat gebrek aan specifieke lokale labexpertise heeft het bedrijf slim opgelost door een verregaande samenwerking aan te gaan met Da Vinci Laboratory Solutions. Allereerst gaf Da Vinci advies over de labindeling en het meubilair en maakte op basis van de uit te voeren analyses een inventarisatie van de benodigde instrumenten en gebruiksartikelen. Da Vinci heeft voor deze zaken ook de volledige procurement voor zijn rekening genomen. Bovendien verzorgde Da Vinci de levering, de installatie en het testen van de GC-systemen”, vertelt de kersverse laboratoriummanager.

 

Licht en ruimte

Op het destillatielab en de motorenruimte voor het bepalen van octaangehaltes na is het laboratorium één grote ruimte waarin het daglicht rijkelijk binnenstroomt en het voor de analisten zeer aangenaam werken is. Wat ook opvalt zijn de ruime gangen tussen de labtafels en –heel slim– de goed toegankelijke ruimtes achter de apparatuur, zodat er alle ruimte is voor onderhoud en het verhelpen van storingen. Een ander praktisch punt rond de tafels is dat ze niet allemaal op dezelfde hoogte zijn ingesteld. Het gros van de instrumententafels, met name die waar de GC’s op staan, is lager dan de tafels waar staand aan wordt gewerkt. “Bij een instrument zit je toch vaak om een sequence voor de GC te programmeren of de chromatogrammen te controleren. Bij andere bepalingen ben je maar heel kort bezig; dat is veel efficiënter om staand doen”, stelt Julian van Berkum. Bij de inrichting van het lab is waar dat kan uitgegaan van de workflow. Dus in plaats van het clusteren van de apparatuur naar techniek, is er naar gestreefd om de apparatuur, die je voor de analyse van een bepaald type product gebruikt, bij elkaar te zetten. Daarmee sla je twee vliegen in één klap. Ten eerste hoeft de analist minder te lopen tussen de verschillende testen. Bovendien is door het centraal in het laboratorium plaatsen van de GC’s, die voor heel veel analyses worden gebruikt, een scheiding gemaakt tussen chemie aan de ene kant en minerale werkzaamheden aan de andere kant. Zo blijven de bijbehorende monsterstromen zo ver mogelijk uit elkaar. Dit om ongewenste cross-contaminatie te voorkomen: de ‘zwarte vingers’ van je stookolie-analyse wil je wat dat betreft niet in de buurt hebben van de ‘superschone’ methanolanalyse. De GC’s zijn vanaf zowel de chemiekant, de gaskant, de diesel- en benzinekant als de zwarte kant (de ruwe olie en de minerale oliën) gemakkelijk te bereiken. De analist kan zo bij wijze van spreke een rondje maken in het gedeelte waar het te analyseren product bij hoort, de monsters inzetten, op start drukken en als alles klaar is nogmaals het rondje maken om de resultaten op te halen.

 

Kant-en-klare GC-applicaties

De apparatuur die momenteel in het laboratorium staat is in samenwerking met Da Vinci aangekocht, dat in opdracht van AmSpec ieder instrument of pakket instrumenten aanbesteedde bij diverse leveranciers. In overleg werd vervolgens de keuze gemaakt door AmSpec, waarna Da Vinci het verdere aankooptraject afhandelde. De GC’s – maar liefst 20 - zijn door Da Vinci geleverd. “Dat was echt geen een-tweetje; ze hebben gewoon de beste aanbieding gedaan, waarbij ik wel wil aangeven dat de Agilent-apparatuur die ze leveren daarin positief doorwerkte. Veel van onze analisten en ik zelf ook hebben daar al goede ervaringen mee en binnen de petrochemie is het het meest gebruikte merk, dus dat maakt het ook weer gemakkelijker als je nieuwe mensen aanneemt. Maar het belangrijkste is dat de GC’s niet sec als apparatuur werden geleverd, maar als volledig uitgewerkte applicatie. Dat scheelde ons in die hectische beginfase heel veel tijd, zodat we bijna direct na de installatie konden starten met analyseren”, vertelt Julian van Berkum enthousiast. “Dit gaat als volgt in zijn werk”, gaat hij verder. “Leidraad voor de methoden die we hier gebruiken is het Houston Technical Center in ons hoofdkantoor in de Verenigde Staten. Daar werken ze echter vooral met ASTM-methoden, terwijl we in Europa meestal EN/ISO-methoden gebruiken. De experts van Da Vinci hebben voor de ASTM-methoden waar mogelijk de Europese EN/ ISO methodes aangeboden. Vervolgens hebben ze daarmee voor elke GC-analyse de applicatie voorbereid. De GC is daarbij slechts onderdeel van de applicatie; het geleverde product heeft een volledig op de toepassing afgestemde configuratie. Die bestaat uit gekalibreerde apparatuur, die bij Da Vinci is getest en bij ons bij aflevering nogmaals wordt getest, en de bijbehorende standaarden, zoals interne standaarden, kalibratiestandaarden en referentiematerialen. Waar nodig wordt ook nog een stukje software geschreven voor specifieke berekeningen of worden modificaties doorgevoerd in de hardware van de apparatuur. Wij kunnen na oplevering meteen starten met de validatie van de QC-monsters en zijn direct up-and-running!” Een voorbeeld van zo’n maatwerkoplossing is een GC voor gasanalyses. Daar zit een pressure station bij om er voor te zorgen dat de cilinder waar het gasmonster in zit eenvoudig en veilig aangesloten kan worden. De configuratie is zodanig opgezet dat de cilinder met het gasmonsters direct aan het pressure station kan koppelen, waarna hij of zij alleen nog maar op start hoeft te drukken en na analyse automatisch een rapport krijgt met alle gewenste resultaten en berekeningen in de juiste eenheden.

Analiste Yvonne Bour werkt aan de analyse van oxygenaten in nafta/pygas-matrices. Pygas of pyrolysegas is een ongezuiverd bijproduct uit de naftakraker dat een hoog gehalte aan aromaten bevat.

 

Kenniscentrum

In iets meer dan een maand tijd zijn op die manier twintig GC’s in werking gesteld zonder dat daar de volledige personele bezetting voor was. “De systemen zijn nu al zover dat analisten er mee aan de gang kunnen zonder dat ze alle ins-andouts van het systeem kennen. De volgende stap is om de mensen intern op te leiden, waar ook een wat uitgebreidere training over het apparaat en de applicatie bij hoort, zo dat er ook meer inhoudelijke kennis is. Want je wilt Da Vinci niet voor elk wissewasje moeten inschakelen: als het systeem er mee stopt of de kalibratie niet meer goed is omdat we een kolom hebben vervangen, dan zal de analist in staat moeten zijn om zelf de kolom te vervangen en de applicatie opnieuw te kalibreren en valideren”, zegt Julian. Opleiden is sowieso een must in verband met de rol van de locatie Rozenburg als Rotterdam Technical Center ten opzichte van de in ieder geval twee nog op te richten nevenvestigingen in Antwerpen en Amsterdam. “Het RTC moet van alle applicaties op de hoogte zijn en met alle producten kunnen werken. Als we bijvoorbeeld in Amsterdam een benzine- en diesellab bouwen, kunnen mensen die daar gaan werken eerst in Rotterdam worden getraind. Maar de ambitie gaat verder. We hebben hier de apparatuur staan voor alle denkbare analyses in de olie, gas en petrochemie en gaan die analyses ook allemaal draaien. Zo kunnen we fungeren als kenniscentrum voor alle apparatuur en analyses voor de Europese vestigingen. Die analyses kunnen dan worden doorgezet naar de verschillende locaties. Die uitwisseling is er nu al. Momenteel werken hier twee Spaanse collega’s die veel ervaring hebben in stookolie- en biodieselanalyses. Die gaan naar het nieuwe lab in Spanje dat nu nog in aanbouw is. Zij leiden nu voor ons de mensen op die die expertkennis nog missen. Aan de andere kant doen zij hier ervaring op met de AmSpec organisatie: hoe wordt er gewerkt en hoe willen we dat er in Spanje wordt gewerkt? We zetten wat dat betreft wel een soort van Europese norm neer.”

Bij de inrichting van het laboratorium is gekozen voor extra ruimte tussen de labtafels zodat de achterkant van de apparatuur goed toegankelijk is, wat onderhoud en het verhelpen van storingen een stuk makkelijker maakt.

 

Snelle groei

Waar tijdens de installatie van de nieuwe apparatuur het leeuwendeel van de analyses nog werd gedaan door de zes analisten die met PetroDesk zijn meegekomen, en dan vooral op het gebied van chemie, is dat pakket in enkele maanden fors uitgebreid. “Op basis van vragen uit de markt hebben we eerst onze aandacht gericht op het up-and-running krijgen van de stookolie- en minerale analyses. Dat hebben we stap voor stap uitgebreid naar alle maritieme brandstoffen, benzine, diesel en biodiesel. Ook met gassen zijn we inmiddels een eind op weg. En als we dat ook orde hebben willen we verder uitbreiden richting jet fuel, kerosines, smeeroliën. Voor al dat analysewerk hebben we nu een team van vijftien analisten, die vooralsnog werken in een vijfploegensysteem, met drie analisten per ploeg. Op termijn willen we overgaan naar een zesploegensysteem, zodat je altijd een ploeg stand-by hebt voor noodgevallen of spoedklussen. Want naast kwaliteit en een concurrerende prijs is het toch echt de snelheid waar alles om draait. We kunnen bijvoorbeeld binnen een paar uur na monstername de keypoint testen voor het controleren van een landtank op homogeniteit naar de klant rapporteren. Daarbij wachten we niet tot alle analyses klaar zijn, maar rapporteren de test die het eerste gereed is (de densiteit) direct. Als daaruit al blijkt dat de tankinhoud niet homogeen is, kan de klant direct de planning aanpassen om eerst de tank te homogeniseren. Die tijdwinst is essentieel voor de klant, die immers opereert in een 24-uurs branche waar elk kwartier, soms zelfs elke minuut cruciaal kan zijn. Dat kunnen we alleen voor elkaar krijgen door een geolied samenspel tussen inspectie en laboratorium. Mensenwerk, waarbij het zeker helpt als het qua analyse-apparatuur helemaal goed zit!”

 

INFORMATIE

 

Da Vinci Laboratory Solutions

 www.davinci-ls.com

 

AmSpec

www.amspecgroup.com