EDITIE 33, SEPTEMBER 2017

DSM-spin-out InnoSyn slaat vleugels uit met

R&D-services proceschemie

InnoSyn heeft sinds 1 mei 2017 de activiteiten voortgezet van het DSM Innovative Synthesis Research Center, dat onderdeel was van DSM Chemical Technology R&D. Het zelfstandige bedrijf biedt vanuit de vertrouwde laboratoria op de Brightlands Chemelot Campus hoogwaardige R&D-services op het gebied van proceschemie, van synthese op labschaal tot aan de implementatie op industriële schaal.

Wilco Peeters heeft het nog nooit zo druk gehad als in de afgelopen maanden. Sinds de verzelfstandiging van de pioniersclub van het voormalige DSM Research, waar hij al meer dan dertig jaar werkt, vinden steeds meer bedrijven de weg naar InnoSyn BV.
“Met InnoSyn hadden we al naamsbekendheid opgebouwd, want die naam gebruikten we bij het DSM Innovative Synthesis Research Center al voor de activiteiten voor externe, niet-DSM bedrijven. Activiteiten die de laatste jaren al toenamen, maar sinds we bedrijfsmatig los staan van DSM, is daar echt een flinke boost in gekomen”, aldus de fermentatie-expert. Eenzelfde soort omslag voltrok zich bij hemzelf en zijn 43 collega’s, die allemaal zijn blijven werken bij InnoSyn. “Na het bekend worden van de plannen van DSM werden mensen toch een beetje mopperig, vooral vanwege de onzekerheid. Zodra echter duidelijk was dat we met alle medewerkers als zelfstandig bedrijf verder konden gaan, is een nieuw elan ontstaan. Meer ondernemerschap, meer nadenken over nieuwe kansen, ook buiten je eigen expertiseveld. Als je daar nu –amper drie maanden na 1 mei (het interview vond plaats in juli; red.) op terugkijkt, is het verbazingwekkend hoe snel dat omslagproces zich heeft voltrokken. Vooral als je beseft dat nagenoeg iedereen hetzelfde, zeer specialistische werk is blijven doen!”

 

Wilco Peeters, fermentatie-expert bij InnoSyn, in het fermentatielab waar hij enzymen voor biokatalytische processen opschaalt tot kilohoeveelheden.

 

Brede mix van expertise

InnoSyn is –simpel gezegd– een club die moleculen maakt en/of de route naar een molecuul ontwikkelt. Het bedrijf onderscheidt zich daarbij van vele anderen doordat het zich niet beperkt tot het bedenken van het recept om iets te maken, maar ook expertise heeft om de opschaling tot een succes te maken. InnoSyn heeft hiertoe een eigen mini-plant, nu nog iets verderop op de campus, maar binnenkort in een gebouw naast de laboratoria. Een rondje langs de laboratoria geeft een goed beeld van de verscheidenheid van expertisevelden waarmee InnoSyn het onderscheid wil maken in hun dienstverlening. Biokatalyse –het gebruik van enzymen voor syntheses– speelt zich af in het moleculaire en het microbiologische laboratorium voor het ontwikkelen van de enzymen. En in het verlengde daarvan, in het biotechnologische proceslab waar de enzymen aan het werk worden gezet. Aan de andere kant van de verdieping is een totaal andere setting, met experimentele reactoropstellingen in de zuurkasten waarin flowchemie plaatsvindt.

“In de oude tijd waren we altijd al een beetje een buitenbeentje,
deden wilde dingen. Dat gevoel is weer helemaal terug!”

Sommige van deze reactoren zijn door InnoSyn zelf ontwikkeld en zijn bij een externe partij custom-made 3D in metaal geprint. Dan zijn er ook nog laboratoria waar meer het klassieke organische werk plaatsvindt, maar ook daar met een focus op expertises: chemische katalyse en kristallisatie. Ook is er een ruimte met twee fotochemische reactoren, waar sinds een jaar fotochemie als expertiseveld wordt ontwikkeld. Op de begane grond is er dan nog een club die zich toelegt op de grootschalige processen, de opschaling. Dit lab heeft meer iets weg van een analyselab: “Je hoeft hier de chemie niet meer uit te zoeken, maar je moet wel goed meten wat er in gaat en wat er uit komt. De spec's van hoofden bijproducten zijn essentiële ingrediënten in de rapportage naar onze klanten”, licht Wilco Peeters toe.

 

Alles onder één dak

De klanten van InnoSyn zijn terug te vinden in allerlei markten. In de eerste plaats de farma, waarvoor in de DSM-tijd al veel interne, maar ook externe projecten werden gedraaid. Sterk in ontwikkeling zijn food & feed, alsmede flavours & fragrances. En ook komt er steeds meer werk op het gebied van materialen, niet in de laatste plaats omdat op de Brightlands Chemelot Campus veel bedrijven zijn gevestigd die zich op deze producten toeleggen. Die verscheidenheid aan klanten kan worden bediend, omdat volgens Peeters InnoSyn in staat is om zo’n beetje elk molecuul te maken dat je kunt bedenken. “Omdat wij al die expertise onder één dak hebben, kunnen de medewerkers hun kennis en kunde onderling uitwisselen.

 

 

Alle belangrijke stammen en enzymen zijn
opgeslagen in -80°C vriezers van Panasonic.

Als de ene vastloopt met zijn syntheseroute, dan kan de ander bijspringen, met vaak een andere invalshoek, om tot de beste route te komen.

Ben je heel goed in flowchemie, maar je hebt geen verstand van biokatalyse, dan zul je een aantal mogelijkheden nooit kunnen toepassen omdat je niet de beschikking hebt over al die kennis.” Eenzelfde koppeling van expertise zie je tussen het lab en de mini-plant. “In de mini-plant kunnen we direct syntheses opschalen die we op het lab hebben ontwikkeld. Vervolgens kunnen onze eigen mensen bij de klant dat hele proces implementeren in hun eigen installaties. We houden bij de ontwikkeling van de syntheseroute al rekening met die installatie. Als je bijvoorbeeld een destillatie nodig hebt voor het proces, en er is daar geen destillatie-unit, dan ga je wat anders verzinnen om dat product te maken. Wij zorgen er voor dat wat wij maken ook past in de infrastructuur van de productie bij de klant.”

 

Binnen een week kilo’s enzym

De expertise van Wilco Peeters ligt bij het maken van de enzymen, en dan vooral bij het kilowerk. Het ‘gepriegel in die plastic cupjes’, dat daaraan vooraf gaat, ligt hem wat minder. Maar daar zijn dan weer collega’s voor, die samen met Wilco een geolied proces hebben ontwikkeld voor het ontwikkelen en inzetten van enzymen voor de synthese van moleculen. “Als er iemand roept ‘ik heb volgende week een enzym nodig voor dit product’, dan zijn we in staat om in die week kilo’s enzym te maken om dit product op behoorlijke schaal te produceren!” Dat proces begint bij het screenen op het meest geschikte enzym voor het betreffende molecuul. Dat kan een commercieel verkrijgbaar enzym zijn, maar zal in veel gevallen worden gehaald uit één van de -80 °C vriezers van Panasonic, waarin een grote verzameling enzymen is opgeslagen. Voor die enzymen zijn er verschillende productieplatforms (op basis van gisten, schimmels of bacteriën). Afhankelijk van het molecuul dat je wilt maken ga je zo’n platform screenen op enzymen die de betreffende reactie kunnen uitvoeren. Die screening vindt plaats in een microtiterplaat. De screeningsclub maakt vanuit die platen de eerste milliliters van het geschikte enzym in flesjes. Daarna zorgt Wilco voor de verdere opschaling: eerst in een schudkolf, en dan verder aan de hand van fermentatie in een reactor. De kilogrammen aan enzymen die dat oplevert gaan dan naar het lab ernaast, waar ze worden gebruikt om het product te maken. Ook hier geldt weer eerst op kleine schaal, dan opschalen in de mini-plant met reactoren van 250 of 400 liter, en op het laatst productie bij externe partners, in ordegroottes van 25 kuub of meer.

 

Pragmatisch

De selectiviteit van het gekozen enzym zal zelden tot nooit bij de eerste keer optimaal zijn. Je kunt er dan voor kiezen om direct in het begin heel veel effort te steken in het optimaliseren van het eiwit met behulp van DNA-technieken, maar je kunt het ook efficiënter aanpakken. “Ons eerste doel is ervoor zorgen dat je iets maakt dat werkt. Het is dan altijd de vraag of de klant ook daadwerkelijk tot grootschalige productie overgaat met de door ons ontwikkelde methode. Pas als dat het geval is, als er follow-up mee komt, ga je extra effort steken in verdere verbetering van het enzym. Met alles uit de kast halen voor twee kilo synthetiseren ben je niet efficiënt bezig”, aldus Wilco Peeters. Eenzelfde pragmatisme geldt de opslag van het bedrijfskapitaal: de productiestammen en de enzymen. “We hebben alle belangrijke stammen in -80 °C vriezers van Panasonic opgeslagen. Eerste vereiste is dat de vriezer heel erg betrouwbaar is, dat hij het altijd doet. En als er eens iets buiten de vriezer om gebeurt, bijvoorbeeld een stroomstoring, dan moet de signalering naar de meldkamer (en vandaar af naar mij of een collega) altijd adequaat werken. Als extra slot op de deur hebben we met Panasonic afgesproken dat in geval van calamiteiten snel een reserve vriezer wordt gebracht waarin we onze dure monsters en enzymen veilig kunnen stellen. Wat die monsters betreft, dat is gewoon werk, daar kom je wel overeen. Al zou het met zo’n 100 boxen, waar voor elke box een week werk in zit, toch wel even slikken zijn als er bijna twee jaar aan werktijd verloren is gegaan. Veel ernstiger zou het zijn als er iets met onze enzymcollectie gebeurt. We hebben daarom al in onze DSM tijd geregeld dat al het belangrijke, soms zelfs onvervangbare, materiaal op twee plekken wordt opgeslagen. Tot voor kort gebeurde dat bij DSM in Delft, maar sinds we daar los van staan, hebben we de dit materiaal elders ondergebracht.”

 

Snel schakelen

Het wegvallen van Delft als backup voor het kostbare biologische materiaal kan je als een nadeel beschouwen, zeker als je nog ‘old school’ denkt, waarbij alles wordt geregeld door het grote moederconcern. “Zo zien we dat echter niet. De zelfstandigheid dwingt ons namelijk om zelf na te denken over wat hiervoor de beste oplossing is, en dat dan ook zelf te regelen. En dat kan heel snel, want we hebben de flexibiliteit die we binnen het grote concern veel minder hadden. De baas, die een deur verderop zit, kan snel een ja of nee geven, en dan die beslissing ook direct met je afstemmen. Dat werkt door in de mensen. Ze beginnen na te denken over dingen waar ze vroeger helemaal niet over hoefden te denken. Ze merken dat ze meer invloed hebben op datgene wat ze aan het doen zijn. In de oude tijd waren we altijd al een beetje een buitenbeentje, deden wilde dingen. Dat gevoel is weer helemaal terug!”

Bart Dieleman toont een met behulp van een 3D-printer gemaakte

flowreactor. “Voordat je een proces hebt, is het lastig om een reactor
te ontwerpen. Pas op het moment dat het werkt kun je bepalen wat
met welke hoeveelheid wanneer waar naar toe moet in het proces.
Op basis van die kennis laat je dan een reactor printen en heb je een optimale,
klantspecifieke oplossing.”

 

Panasonic Biomedical Sales Europe

www.panasonic-healthcare.com/nl/biomedical

 

InnoSyn

www.innosyn.com

 

Inspirerende vergadertafel

Elke maandag vergadert de directie van de Brightlands Chemelot Campus er aan. En ook veel bedrijven op de campus, waaronder InnoSyn, maken gebruik van deze blikvanger met gegarandeerd wouw-gevoel, vooral als ze gasten hebben. Het gaat hier om de Hub-tafel. Dit is een tafel met inhammen voor twaalf personen, die allemaal als het ware in de tafel zitten, zeker omdat de stoel ook nog eens die inham indraait. Het idee daarachter is dat je veel meer verbonden bent met je gespreksgenoten; je zit heel erg samen in die vergadering. Dat maakt het vergaderen tot een aparte belevenis.

Deze unieke tafel is ontworpen vanuit de Hub-Idea, een door Wilco Peeters opgericht bedrijf dat tot doel heeft om mensen bij elkaar te brengen, het uitwisselen van ideeën, het elkaar inspireren op een hoger plan te brengen. Hierbij werkt hij samen met partners die door hun specifieke vaardigheden of kennis een wezenlijke bijdrage leveren aan de realisatie van het uiteindelijke product, dat vorig jaar, precies op de dag van de opening van het Centre Court gebouw werd opgeleverd. “Interessant is dat we met InnoSyn nu in een zelfde setting werken: vanuit onze eigen creativiteit en kunde dingen bedenken, en daar waar nodig de kennis en/of vaardigheden van partners inzetten. Het aan elkaar knopen van ideeën tot een nieuw product, dat op klantspecificatie te customizen is, en daarbij beseffen dat je mensen met totaal verschillende achtergronden nodig hebt om van zo'n product een succes te maken”, aldus Wilco Peeters.

www.thehub-idea.nl

KENNISPLATFORM VOOR LABORATORIA