KENNISPLATFORM VOOR LABORATORIA

REDACTIONEEL

EDITIE 31, MAART 2017

Certe maakt laborganisatie klaar voor de toekomst in diagnostiek

De fusies tussen LabNoord en het Laboratorium voor Infectieziekten (in 2012, met in 2014 de nieuwe naam Certe), en tussen Certe en KCL (in 2015), hebben ook voor de laboratoria tot de nodige veranderingen geleid. Na de realisatie van een groot verhuisproject eind vorig jaar bevindt de laborganisatie zich weer in rustiger vaarwater. Of dat lang zo blijft is nog maar de vraag, want met de aankondiging van de voorgenomen bestuurlijke fusie met Izore kan er ieder moment een volgende integratie in gang worden gezet.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eddie Klooster, als manager facilitaire dienst bij Certe onder meer betrokken bij de implementatie van apparatuur, heeft recentelijk alle ziekenhuis gebonden laboratoria van Certe laten uitrusten met Medica Pro LPS-systemen van Veolia voor de voorziening van water voor klinisch laboratoriumgebruik.

Op 21 november 2016 is het klinische chemisch laboratorium van de Certelocatie Damsterdiep verhuisd naar de Certe-locatie aan de Van Swietenlaan, vlakbij het Martini Ziekenhuis, een kleine zes kilometer verderop in Groningen. Hiermee is een groot laboratorium gevormd dat niet alleen routinematige, maar vooral ook speciale bepalingen op het gebied van klinische chemie en medische microbiologie uitvoert voor de eersteen tweedelijnszorg in Noord-Nederland. Het lab, waar zo’n 80 mensen zich dagelijks bezighouden met uitvoerend analytisch werk, is zeker niet het enige lab van Certe in dit grote gebied. Bij regionale ziekenhuizen is er een lab voor de citoen routinewerkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de ziekenhuisproductie. In Emmen is nog een groot lab voor medische microbiologie. Speciaal klinisch-chemisch werk als HPLC-bepalingen van vitamines en medicatie wordt uitgevoerd in het klinisch-chemisch laboratorium van het MCL (Medisch Centrum Leeuwarden), terwijl in het lab aan de Van Swietenlaan wat dat betreft vooral de DNA-analyses worden gedaan. Al met al telt Certe nu bijna duizend medewerkers, waarvan ongeveer de helft werkzaam is in de laboratoria en goed is voor zo’n elf miljoen testen per jaar. De omzet van Certe bedraagt rond de 74 miljoen euro.

 

Integratie

Het bij elkaar brengen van klinische chemie en
medische microbiologie is een uitvloeisel van de fusie
in 2012 tussen LabNoord en het Laboratorium voor
Infectieziekten (LvI), die daarna verder zijn gegaan
onder de naam Certe. “Omdat je als organisatie één
gezicht bent naar je klanten (patiënten en
zorgaanbieders in de eerste en tweede lijn), is het
niet meer dan logisch (en wel zo efficiënt) om de
analyseprocessen te stroomlijnen.

Met het samenbrengen van twee van oudsher best
wel verschillende disciplines, ieder met hun eigen
dynamiek, hebben we daar een grote stap in
gemaakt”, vertelt Eddie Klooster, die als manager
facilitaire dienst bij Certe nauw betrokken is bij de
verhuizing. Voor die verhuizing moest eerst plek
worden gemaakt in het pand, dat vier jaar eerder
speciaal voor het LvI was gebouwd, en voor de
ene helft was gevuld met kantoren, en de andere
helft met laboratoria. De kantoorwerkplekken zijn
tijdelijk verplaatst naar de locatie Damsterdiep. Daarna is een ingrijpende verbouwing doorgevoerd. Dit heeft geresulteerd in één grote labvloer op de eerste etage waar nu de klinisch-chemische analyses plaatsvinden. Op de tweede en derde etage zijn de laboratoria voor medische microbiologie (MMB), inclusief serologie dat eerst bij klinische chemie zat, en infectieziekten. Op de begane grond is nu de monsterontvangst.

 

 

 

 

 

 

 

Het magazijn en de logistiek zijn naar het Damsterdiep verplaatst. Hiermee zijn deze activiteiten fysiek losgekoppeld van de monsterontvangst, maar dat is uit kosten- en efficiencyoverwegingen niet meer dan logisch. Ten eerste is het goedkoper om geen dure vierkante meters van een laboratoriumgebouw te besteden aan magazijnruimte. Daarbij fungeert Damsterdiep als één van de regiokantoren van waaruit mensen in de periferie hun werk doen en monsters uit de hele regio worden verzameld. Vanuit dat verzamelpunt brengt de bode benodigde monsters naar het laboratorium aan de Van Swietenlaan, waar ze vervolgens worden geregistreerd en verwerkt. Vooralsnog gebeurt dat op conventionele wijze, met een formulier. Inmiddels wordt aan een systeem gewerkt met pre-registratie, waar het bij ontvangst op het laboratorium alleen nog maar een kwestie is van accorderen en ze niet meer handmatig in het systeem hoeven te worden ingevoerd.

“Een tariefreductie van tientallen procenten, anders doe je niet meer mee; dat soort exercities krijg je voor je kiezen. Dat betekent dat je heel hard aan de slag moet met je interne organisatie.”

Marktwerking

Net als elders in de zorg staan ook bij Certe de vergoedingen sterk onder druk. “Een tariefreductie van tientallen procenten, anders doe je niet meer mee; dat soort exercities krijg je voor je kiezen. Dat betekent dat je heel hard aan de slag moet met je interne organisatie, dat je zo efficiënt mogelijk met mensen en middelen om moet gaan. Dus je gaat consolideren, concentreren, automatiseren, slim organiseren”, stelt Eddie Klooster. En ook praten en uitleggen, want –zo is de ervaring– de zorgverzekeraars willen wel eens appels met peren vergelijken. Ze kijken voor de tarieven bijvoorbeeld veelal naar buitenlandse laboratoria. Maar die produceren alleen maar getallen. De diagnostiek in Nederland is veel meer geïntegreerd binnen de medische zorg; er vindt advisering plaats, afstemming over wat er nu precies moet worden bepaald bij een specifieke casus. De interactie van klinisch chemici en medisch microbiologen met artsen en patiënten is veel intensiever, en dat zit wel verweven in de kostprijs. Door een grote efficiencyslag te maken en de contracten te rationaliseren, is kostenreductie wel realiseerbaar, al kan dat natuurlijk niet van de ene op de andere dag worden gerealiseerd. De Raad van Bestuur en directie van Certe hebben volgens Klooster de zorgverzekeraars ervan kunnen overtuigen dat de ingezette weg op termijn (over twee, drie jaar) inderdaad zal leiden tot de beste prijs-kwaliteit verhouding, passend bij de maatschappelijke opdracht om de zorg betaalbaar te houden.

 

Nieuw laboratoriuminformatiesysteem

 

 

 

Het grootste lab, aan de Van Swietenlaan, heeft alleen
drinkwater als bron. Hier staan twee grote, door Veolia
geleverde Medica R 200 systemen voor de directe
productie van het water voor klinisch laboratoriumgebruik.

 

Gelijktijdig met het integreren van de laboratoria heeft Certe fors geïnvesteerd in een nieuw laboratoriuminformatiesysteem voor klinisch chemische analyses. “We zijn in het nieuwe laboratorium overgegaan op het Cobas-systeem van Roche, de opvolger van het Modular-systeem dat we daarvoor gebruikten. Dat systeem hebben we inmiddels ook in onze andere klinisch-chemische laboratoria uitgerold. Omdat het UMCG hier ook gebruik van maakt, zijn we nu zo ver dat er in Noord-Nederland geen onduidelijkheid meer hoeft te zijn over de uitslagen: waar je ook komt, waar je ook analyseert, die getallen zijn identiek waardoor interpretatieverschillen worden voorkomen. Dit komt zowel de efficiency als de kwaliteit ten goede”, zegt Eddie Klooster. Certe en Roche zijn hiervoor een zevenjarig strategische partnership aangegaan die verder gaat dan het beschikbaar stellen en afnemen van apparatuur en testen. “In die zeven jaar zullen veel innovaties plaatsvinden in de vorm van bijvoorbeeld nieuwe testen of testsystemen, zoals lab-on-a-chip. Door hierin samen op te trekken kunnen beide partijen optimaal van die innovaties profiteren, zo is de gedachte. Bovendien mag een contract ook geen beperkende factor zijn, dat je een test op die grote machines moet draaien, terwijl er alternatieven zijn die beter of efficiënter zijn. Denk hierbij aan de opkomst van zelftesten, zoals de PT/INR-test, die wordt gebruikt om de protrombinetijd –een parameter in de bloedstolling– te bepalen. Dat gaat nu prima door bloed af te nemen en de bepaling op de machine uit te voeren. Maar er zijn ook hand-held apparaten op de markt waarmee de patiënt dat zelf kan doen en de uitslag digitaal in onze centrale informatiesystemen kan worden opgenomen”, aldus Eddie Klooster.

 

 

 

 

 

 

 

Gelijktijdig met het integreren van de laboratoria heeft Certe fors geïnvesteerd
in een nieuw laboratorium track systeem voor klinisch chemische analyses.

Minder watergebruik

Meedenken en samenwerken zijn ook kenmerkend voor de relatie met Veolia, dat voor Certe de laboratoria van de vereiste kwaliteit water voorziet. En ook hier is sprake van de implementatie van nieuwe systemen. “We gaan nu voor bijna alle laboratoria over op de Medica Pro LPS-systemen, die zuiniger zijn qua watergebruik en minder onderhoud vergen; de totale kosten, van aanschaf tot uitfasering, liggen dan ook een stuk lager. Ze gaan niet zoals bij de vorige Medica R-systemen uit van kraanwater dat met koolstoffilters en harspatronen wordt gefilterd, maar worden gevoed met demiwater uit de grote demiwatersystemen van de ziekenhuizen. Dit demiwater is ten opzichte van kraanwater gemakkelijker op de gewenste zuiverheid is te verkrijgen. We hebben het dan over CLRW, ‘clinical laboratory reagent water’, met specificaties als een weerstand die groter is dan 10 MΩ-cm, een bacteriegehalte dat lager is dan 10 CFU/ml en een TOC-gehalte van minder dan 500 ppb. Overigens hebben we op ons grote lab, aan de Van Swietenlaan, alleen drinkwater als bron. Hier maken we gebruik van twee grote Medica R 200-systemen voor de directe productie van het water voor klinisch laboratoriumgebruik.” Niettegenstaande de goede samenwerking en ervaringen heeft Eddie Klooster een extern bureau ingeschakeld om te onderzoeken of Certe met de technologie van Veolia op de goede weg zit om te voldoen aan door de overheid gedefinieerde kernpunten op het gebied van het terugzuiveren en efficiënt benutten van water. “CEW, het Centre of Expertise Water Technology in Leeuwarden, kwam voor de vorige Medica R-systemen tot de conclusie dat de onderliggende technologie voor ons tot het meest efficiënt watergebruik leidde en de juiste kwaliteit opleverde. Met die conclusies stond niets ons in de weg om de samenwerking verder uit te bouwen, waarbij Veolia ons heeft begeleid in de transitie van de oude naar de nieuwe situatie. Hierbij viel ons op dat ze echt met je meedenken, door bijvoorbeeld extra leentoestellen ter beschikking te stellen tijdens de ombouw van de laboratoria. Hierdoor konden we rustig overgaan om in een latere fase de nieuwe systemen aan te sluiten.”

 

Nooit klaar

In de loop van mei 2017 zullen alle Certe-laboratoria voor klinische chemie zijn overgesloten op de nieuwe analyzer- en watersystemen. De dynamiek binnen Certe maakt dat Eddie Klooster verwacht dat er tegen die tijd in het kader van in gang gezette fusieprocessen al weer andere laboratoria moeten worden aangesloten en worden voorzien van dezelfde systemen. Dat is overigens nog geen standaard klus. “Een Certe-norm of -standaard is nog in ontwikkeling. Bij iedere integratie kom je toch weer zaken tegen op bijvoorbeeld ICT- en analysegebied die moeten worden aangepast of geoptimaliseerd; naast standaardisatie blijft Certe dedicated maatwerk leveren. Je kunt niet met een vrachtwagen voor kunnen rijden en binnen een dag de zaak op de rit hebben...”

 

Veolia Water Technologies Netherlands B.V.

www.veoliawatertechnologies.nl

 

Certe

www.certe.nl

 

Het beeldmerk van Certe vind je in allerlei

stukjes terug door het hele laboratorium-gebouw aan de Van Swietenlaan.

De monsterontvangst staat in het nieuwe laboratorium los van magazijn en logistiek.

AGENDA

KOOPJESHOEK