Samenspel tussen neus en GC voor optimale geuranalyse
 |
| Menno Hovingh heeft als ‘quality engineer fragrances’ de supervisie over de kwaliteitscontrole van de geurstoffen bij IFF in Tilburg. |
Automatische productie en analyse
Als QC-engineer werkt Hovingh in een geoliede machine die dag in dag uit de geproduceerde geurstoffen analyseert. “In het analytische lab zijn brekingsindex en dichtheid de belangrijkste parameters. Die geven namelijk een duidelijke indicatie of het product binnen de specificaties valt. Immers, alle geurstoffen die we maken zijn samenstellingen uit een grote verscheidenheid aan grondstoffen –tientallen tot honderden– die we op gewichtsbasis doseren. Dat gebeurt in geautomatiseerde vullijnen, waarbij alle individuele grondstoffen een leiding naar beneden hebben en individueel worden gedoseerd. Is daar iets misgegaan, dan kun je dat direct aan deze twee parameters aflezen.” Per dag gaan er zo 110 monsters door de robot, die volledig automatisch de brekingsindex, dichtheid en kleur bepaalt. Een paar meter verderop staat een hele batterij aan GC’s en GC/MS-en die screenen op ingrediënten-niveau. “Het voordeel van batch-to-batch productie is dat we altijd de beschikking hebben over een referentie. Via een mathematisch programma, dat op de achtergrond meedraait, wordt automatisch bepaald of binnen vooraf gestelde toleranties de pieken op dezelfde plek liggen en de piekoppervlaktes hetzelfde zijn als bij de referentie. De analisten hoeven alleen naar de afwijkingen te kijken; het gros van de analyseresultaten gaat direct het SAP systeem in”, vertelt Menno Hovingh. De QC-analyse is vanzelfsprekend niet uitputtend, tot op componentenniveau. Met per geurstof soms honderden ingrediënten, die ook weer uit verschillende componenten kunnen zijn samengesteld, moet je een grens stellen. “Bovendien”, voegt Hovingh toe, “haal je sommige componenten er op basis van de geur beter uit dan met analytische technieken. Daarom is die wisselwerking tussen de analytische apparatuur en de geurspecialisten ook zo belangrijk.”
Zeldzame neuzen
 |
| Masoud Safdar is één van de acht analisten binnen het QC-laboratorium ‘fragrances’. Hij houdt zich onder andere bezig met de analyse van de binnenkomende grondstoffen op zuurstofgetal en peroxidegehalte met behulp van de Metrohm Applikon titrator die op de achtergrond is te zien. |
Waar je met een instrument soms al binnen een dag na aankoop betrouwbare analyses kunt uitvoeren, is het bij de geurspecialisten een kwestie van een lange adem. “Goede neuzen zijn beperkt in de markt. Drie procent van de mensen heeft een bovengemiddelde neus, maar dan ook nog een goed geheugen en goed kunnen beschrijven wat je ruikt komen we zelden tegen. En als we eenmaal een QC-specialist hebben aangenomen, moet die een opleiding van vijf jaar doorlopen alvorens hij of zij mag evalueren. De meeste geurspecialisten bij ons hebben tussen de 20 en de 30 jaar ervaring; jobhoppers kom je hier zelden tegen.” Om aan te geven hoe nauwgezet alles hierbij in zijn werk gaat toont Menno Hovingh de geurcabines waarin onder strak geconditioneerde omstandigheden (temperatuur en vochtigheid) de geuranalyses plaatsvinden. Verse lucht wordt ingeblazen via koolstoffilters, zodat de geur altijd op dezelfde manier kan worden beoordeeld. Er zijn twee cabines, de ene voor de grondstoffen, de ander voor de eindproducten, zodat er geen vermenging van de geuren kan optreden. Het is en blijft natuurlijk altijd een subjectieve meting. Om de spreiding zo klein mogelijk te houden wordt er naast de senioriteit van de specialisten altijd voor gezorgd dat de neuzen in optimale conditie zijn. “Bij een verkoudheid ga je direct de ziektewet in. Je kunt ook niet op het werk zijn voor wat administratieve klussen, want stel je voor dat je een collega aansteekt”, zegt Menno Hovingh. “Bovendien laten we minimaal twee personen ruiken bij de ‘fine fragrances’, zeg maar de geurstoffen voor parfums en eau-de-toilets waar het overeenkomen met wat de parfumeurs bij het ontwikkelen van de geur bedoeld hadden supernauw komt.” Net als bij de GC’s worden voor de geuranalyses ook referenties gebruikt. Dat zijn inmiddels zo’n 300.000 flesjes die bij ongeveer 9 °C in het donker worden bewaard in een grote koelruimte. “We doen alleen het licht aan als we een flesje moeten pakken, omdat we zoveel mogelijk willen vermijden dat er ongewenste reacties kunnen optreden.”
Grondstoffen
Ongewenste reacties die kunnen optreden bij de grondstoffen zijn oxidatie en verzuring door de inwerking van zuurstof. Hovingh: “We verwerken zo’n 3.000 verschillende grondstoffen, in partijen van enkele grammen tot vele tonnen per week. Bij verzuring wordt het molecuul groter, waardoor het product zwaarder wordt en de uiteindelijke geurstof buiten de grenzen van de dichtheid valt. Daar kom je echter pas achter als het product al gemaakt is. Om dit te vermijden voeren we voor elke binnenkomende oxidatiegevoelige grondstof peroxideen zuurstofmetingen uit. Sinds een half jaar hebben we hiervoor een geautomatiseerde titratie-opstelling van Metrohm Applikon in gebruik. Hierbij leggen we stikstof boven de buizen, zodat er in het monster geen oxidatie aan de lucht kan plaatsvinden; stikstof is immers zwaarder dan lucht. Mede door de Tiamo-software is dit een zeer gebruikersvriendelijke bepaling. In de nabije toekomst willen we de gegevens vanuit de software direct naar het SAP sturen, zodat we ook daar geen omkijken meer naar hebben.”
Metrohm Applikon
www.metrohm-applikon.com
IFF
www.iff.com
